Sợ hãi, tham lam và FOMO: hai lực đứng sau hầu hết sai lầm giao dịch
- Sợ hãi và tham lam thể hiện thế nào trong quyết định giao dịch thực tế
- FOMO là gì, và vì sao "lỡ" một lệnh không tốn gì
- Những thói quen thực tế giữ cảm xúc tránh xa nút đặt lệnh
Bộ não của bạn không được tạo ra để giao dịch
Giao dịch kết hợp tiền bạc, bất định và tốc độ, đúng hỗn hợp khiến con người hành động theo cảm xúc. Hai lực dẫn đến hầu hết sai lầm: sợ hãi (sợ thua, sợ sai) và tham lam (muốn nhiều hơn, nhanh hơn). Không lực nào khiến bạn thành trader tồi. Không nhận ra chúng mới là vấn đề.
Sợ hãi trông như thế nào
- Đóng lệnh thắng ở +5 pip "trước khi nó quay đầu", rồi nhìn giá chạy đến mục tiêu.
- Bỏ qua một setup hợp lệ vì hai lệnh trước đã thua.
- Dời stop loss ra xa hơn, vì chấp nhận lỗ cảm thấy tệ hơn rủi ro thêm.
Nghiên cứu về ra quyết định (công trình của Kahneman và Tversky về sự né tránh thua lỗ) cho thấy một khoản lỗ cảm thấy mạnh gấp khoảng hai lần một khoản lãi cùng kích thước. Đó là lý do cắt lệnh thắng sớm và ôm lệnh thua cảm thấy tự nhiên, và vì sao nó dần phá hủy rủi ro–lợi nhuận ở bài 6.
Tham lam trông như thế nào
- Gấp đôi khối lượng sau vài lệnh thắng, vì "đang hiệu quả".
- Bỏ take profit để "cho nó chạy" mà không có kế hoạch gì.
- Mở thêm lệnh trên cùng một ý tưởng, âm thầm nhân rủi ro lên.
FOMO: nỗi sợ bỏ lỡ
Một cặp tiền vừa chạy 80 pip mà không có bạn. Mạng xã hội đầy ảnh chụp lợi nhuận. Bạn nhảy vào, gần đỉnh, không kế hoạch và stop đặt tùy ý. Đó là FOMO, và nó kết hợp cả hai lực: tham con sóng và sợ bị bỏ lại.
Liều thuốc là một sự thật đơn giản: lỡ một lệnh không tốn gì. Đuổi theo một lệnh thường tốn rất nhiều. Ngày mai sẽ có setup khác; có thể sẽ không có tài khoản khác.
Những thói quen hữu ích
- Quyết định trước khi bấm. Điểm vào, stop, mục tiêu và khối lượng được viết ra trước khi đặt lệnh, không bao giờ trong lúc lệnh chạy.
- Dùng quy tắc nếu–thì. "Nếu giá đến vùng của tôi và có setup, thì tôi vào. Nếu không, tôi không làm gì."
- Đặt cảnh báo thay vì nhìn từng tick. Nhìn chằm chằm vào biểu đồ sinh ra những lệnh không có trong kế hoạch.
- Chấm điểm cảm xúc từ 1 đến 5 trong nhật ký cho mỗi lệnh. Sau một tháng, xem kết quả theo điểm cảm xúc. Hầu hết trader thấy lệnh tệ nhất của họ ở mức 4 và 5.
- Giữ khối lượng cố định sau thắng và sau thua. Chỉ thay đổi khối lượng theo lịch, không bao giờ theo cảm giác.
- Tin rằng kỷ luật nghĩa là không có cảm xúc. Kỷ luật nghĩa là có kế hoạch hoạt động bất chấp cảm xúc.
- Thay đổi kế hoạch giữa chừng một lệnh.
- Đánh giá một ngày qua lợi nhuận thay vì qua việc bạn có tuân thủ quy tắc hay không.
Áp dụng khi bạn sao chép giao dịch
Tự kiểm tra
- Sợ hãi và tham lam là bình thường. Không nhận ra chúng mới là vấn đề.
- Lỡ một lệnh không tốn gì; đuổi theo một lệnh thường tốn rất nhiều.
- Quyết định mọi thứ trước khi bấm, và đánh giá ngày giao dịch qua việc tuân thủ quy tắc.